Verborgen patronen zichtbaar maken – een gesprek met Paul van den Brule
In de Off the Grytte podcast gaat Pieterjan van Wijngaarden in gesprek met bijzondere mensen die verbonden zijn aan Grytte. Deze keer sprak hij met Paul van den Brule, coach en begeleider van familieopstellingen. Paul werkt dagelijks met het systemisch perspectief: een manier van kijken die laat zien hoe mensen en gebeurtenissen met elkaar verbonden zijn, vaak op een diepere laag dan we met het blote oog kunnen zien.
Wat is systemisch werk eigenlijk?
Paul vergelijkt systemisch werk met een netwerk van paddenstoelen. Boven de grond zie je wat er is: de zichtbare patronen in een gezin of organisatie. Maar onder de grond loopt een fijnmazig netwerk van draden dat bepaalt hoe die paddenstoelen groeien. Dat netwerk is onzichtbaar, maar wel voelbaar. Zo werkt het ook in families en organisaties: onder de oppervlakte spelen patronen en dynamieken die ons gedrag beïnvloeden, vaak zonder dat we ons daar bewust van zijn.
Met familie- of organisatieopstellingen kun je die verborgen verbanden zichtbaar en voelbaar maken. Representanten in een ruimte nemen plekken in die symbool staan voor familieleden, collega’s, andere betrokkenen of elementen van een vraagstuk. Wat daar gebeurt, laat vaak verrassend helder zien welke patronen er spelen – en hoe iemand weer op zijn eigen plek kan komen te staan.
Waarom is dat belangrijk?
Veel mensen lopen vast in patronen die zich telkens herhalen. Bijvoorbeeld steeds verantwoordelijkheden overnemen die eigenlijk niet van jou zijn, of moeite hebben om echt bij je eigen behoeften te komen. In een opstelling wordt zo’n patroon zichtbaar en ontstaat er vaak ruimte voor verandering.
Paul vertelt dat cliënten soms letterlijk anders de ruimte uitlopen dan ze erin kwamen: er is iets in beweging gezet. “Een opstelling is eigenlijk het begin van verandering,” zegt hij.
Nuchterheid en diepgang
Wat dit werk bijzonder maakt, is dat het zowel iets mystieks als iets heel concreets heeft. Er is geen sluitende verklaring voor hoe opstellingen precies werken – en toch ervaren deelnemers keer op keer dat er beweging ontstaat. Paul benoemt daarbij graag de nuchtere kant: het gaat niet om zweverigheid, maar om het helder zien van wat er is.
Zelf beschrijft hij zijn houding als de “cursus drijfhout”: meebewegen met wat zich aandient, ook als je nog niet meteen snapt waarom. Dat vraagt vertrouwen – in jezelf, in de ander, en in het grotere geheel.
Van persoonlijke tot zakelijke context
Paul begeleidt zowel individuele cliënten als teams en organisaties. De thema’s lopen uiteen: van iemand die zoekt naar zijn eigen weg in het leven tot een manager die telkens in conflict komt met leidinggevenden. Het systemisch perspectief blijkt in al die contexten waardevol: het maakt duidelijk waar beweging mogelijk is en hoe iemand weer steviger op zijn plek kan komen.
Meer weten?
Wie meer wil ontdekken, kan beginnen met het boek De Fontein van Els van Steijn, waar Paul nauw mee samenwerkt. En natuurlijk kun je bij Paul terecht voor een traject van coaching en opstellingen. Vaak werkt hij in een reeks van zes sessies, waarin patronen helder worden en je concrete handvatten krijgt om je leven of werk anders vorm te geven.
Beluister het hele gesprek in de Off the Grytte-podcast via Spotify, Apple Podcast of Soundcloud – en laat je inspireren door Pauls nuchtere wijsheid en de kracht van systemisch kijken.
👉 Meer informatie over Paul: